تبیین مبانی کلامی شرطیتِ ولایت در توحید؛ خوانش حدیث سلسلة الذهب بر اساس فقرات توحیدی زیارت جامعه کبیره
کد مقاله : 1017-IMAN (R1)
نویسندگان
محمدامین حیدرآزادزاده *1، محمد علی سمیع2، سیدمحمدمهدی شفیعی3
1طلبه سطح 4
2حوزه علمیه اهواز
3طلبه حوزه علمیه اهواز
چکیده مقاله
حدیث شریف «سلسلة الذهب» به عنوان یکی از درخشان‌ترین اسنادِ هویتِ شیعی، ترسیم‌گرِ هندسه‌ی دقیقِ «توحید» در منظومه‌ی فکری اسلام است. حضرت امام رضا (علیه السلام) در این روایتِ قدسی، با بیانِ قیدِ راهبردیِ «بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا»، ضمنِ معرفیِ توحید به عنوانِ «حصنِ ایمنِ الهی»، ورود به این دژ را مشروط به پذیرشِ ولایتِ «امامِ حیّ» دانستند.
این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی کلامی-تاریخی، می‌کوشد تا ضرورتِ این «شرطیت» را در دو ساحت بررسی نماید. نخست، با واکاویِ جریانِ انحرافیِ «واقفیه» در عصر رضوی، نشان می‌دهد که چگونه توقف در مسیرِ امامت به بهانه‌های واهی و مطامعِ دنیوی، منجر به خروجِ مدعیانِ دین‌داری از دایره‌ی ولایت شد. دوم، با استناد به مضامینِ عالیه‌ی «زیارت جامعه کبیره» و کدهای صریحی همچون «مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ إِلَیْکُمْ» و «وَ مَنْ جَحَدَکُمْ کَافِرٌ»، اثبات می‌کند که ولایت، نه یک ضمیمه‌ی فرعی، بلکه طریقِ انحصاریِ وصول به توحید است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که بر اساسِ منطقِ استوارِ زیارت جامعه، هرگونه تلاش برای خداشناسی بدونِ عبور از مجرایِ ائمه‌ی اطهار (علیهم السلام)، مصداقِ «مروق» (خروج از دین) و «جحد» (کفر) بوده و امنیت از عذاب الهی تنها در سایه‌ی تمسک به ولایتِ مطلقه‌ی ایشان محقق می‌گردد
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: حدیث سلسلة الذهب، امام رضا (ع)، توحید و ولایت، واقفیه، زیارت جامعه کبیره، شرطیتِ ولایت.
وضعیت: پذیرفته شده