| تحلیل و واکاوی گونه شناسی صدور حدیث سلسلةالذهب در نیشابور(با تاکید بر رویکرد تاریخی) |
| کد مقاله : 1028-IMAN |
| نویسندگان |
|
سیداحمد عقیلی * دانشیار و عضوهیات علمی مرکزمعارف اسلامی و ادبیات فارسی دانشگاه صنعتی اصفهان |
| چکیده مقاله |
| حدیث «سلسلة الذهب» فراتر از یک گزارش توصیفی، یک اقدام راهبردی در تقابل گفتمان امامت با خلافت عباسی است. این مقاله با هدف واکاوی ابعاد سندی، کلامی و بهویژه «بافتشناسی سیاسی» این حدیث تدوین شده است. روش تحقیق در این نوشتار، توصیفی-تحلیلی با تکیه بر منابع کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که امام رضا (ع) با بهرهگیری از موقعیت ممتاز علمیِ نیشابور (مرکز مهم اهل حدیث در قرن سوم )و مدیریت هوشمندانه خویش؛ مفهوم و تقابل«توحیدِ مشروط» را جایگزین «توحیدِ انتزاعیِ» مورد پسندِ حاکمیت کردند. نوآوری این تحقیق در تبیین این نکته است که امام با به کارگیری مفاهیم روانشناسی اجتماعی و بهرهگیری از ساختار حدیثی اهلسنت در نیشابور، نه تنها مشروعیتِ مذهبی مأمون را به چالش کشیدند، بلکه با تأکید بر امامتِ حیّ و حاضر، راه را بر نفوذ جریانات انحرافی نظیر واقفیه مسدود کردند. در نهایت، این حدیث با تاکید بر پیوند ناگسستنی (توحید) و (ولایت) ؛ هویت واقعی شیعه امامیه را تثبیت کرد. |
| کلیدواژه ها |
| حدیث سلسلة الذهب، امام رضا (ع)، نیشابور، بافتشناسی سیاسی، واقفیه، مشروعیت خلافت عباسی |
| وضعیت: پذیرفته شده |