| پیامدهای سیاسی و اجتماعی حدیث شریف سلسلهالذهب در مذهب حقه امامیه و نسبت آن با گفتمان ولایت فقیه |
| کد مقاله : 1031-IMAN |
| نویسندگان |
|
مسعود طهماسبی * دستیار آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی خمین |
| چکیده مقاله |
| حدیث سلسلهالذهب، که از امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در مسیر حرکت از مدینه به مرو روایت شده، از مهمترین احادیث اعتقادی در تبیین پیوند میان توحید و ولایت به شمار میرود. این حدیث نهتنها از منظر الهیاتی جایگاه ویژهای دارد، بلکه در بستر تاریخی خود، حامل پیامهای سیاسی و اجتماعی عمیقی است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–تاریخی و با بهرهگیری از منابع حدیثی، تفسیری و تاریخی، در پی آن است که تأثیر این حدیث را بر تکوین اندیشه سیاسی شیعه و شکلگیری هویت اجتماعی پیروان اهلبیت بررسی کند. نتایج پژوهش نشان میدهد که امام رضا(ع) با افزودن جمله «بِشُرُوطِهَا وَأَنَا مِنْ شُرُوطِهَا»، مفهوم توحید را از قلمرو فردی و نظری به عرصه اجتماعی و سیاسی گسترش داد و ولایت را شرط تحقق حقیقی توحید معرفی کرد. این برداشت، مبنایی برای نفی مشروعیت حاکمان غیرالهی و تأکید بر اقتدار دینی امامان معصوم گردید. از سوی دیگر، این حدیث در سطح اجتماعی موجب انسجام، پایداری و مقاومت فرهنگی جامعه شیعه در برابر فشارهای سیاسی عباسیان شد و در طول تاریخ، به منشأی برای تداوم هویت مذهبی و فرهنگی آنان تبدیل گردیده است این مقاله در صدد بیانآن است که حدیث سلسله الذهب در جامعهی شیعه به یک ابزار هویتسازی و مقاومت فرهنگی است، که این جنبه کمتر در منابع سنتی مورد توجه بوده است |
| کلیدواژه ها |
| حدیث سلسلهالذهب، امام رضا(ع)، توحید، ولایت، پیامدهای سیاسی، هویت اجتماعی.ولایت فقیه |
| وضعیت: پذیرفته شده |