| از مفهومی اعتقادی تا فرمی شهری: واکاوی پدیدارشناختی ظرفیتهای حدیث سلسله الذهب در طراحی اِلِمان شهری از منظر دانشجویان تاریخ |
| کد مقاله : 1037-IMAN |
| نویسندگان |
|
مصطفی لعل شاطری * استادیار، گروه باستانشناسی و تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، ایران |
| چکیده مقاله |
| المانهای شهری بهعنوان نماد هویت و فرهنگ شهر، ازجمله موضوعات مطرح در طراحی مبلمان شهری هستند. این پژوهش با هدف واکاوی ظرفیتهای معنایی و طراحی حدیث سلسله الذهب بهمثابۀ بنمایهای هویتبخش برای تولید المانهای شهری در نیشابور، به بررسی پدیدارشناختی تجارب و ترجیحات دانشجویان رشتۀ تاریخ میپردازد. پژوهش حاضر با تکیهبر روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کمّی-کیفی، دادهها را از طریق پرسشنامهای ساختاریافته میان ۵۰ دانشجوی کارشناسی و کارشناسیارشد تاریخ دانشگاه نیشابور گردآوری و در چهار خوشۀ تحلیلی، بررسی کرده است. مبنی بر یافتهها، شرکتکنندگان بهجای المانی ایستا، خلق یک «مسیر-روایت» پویا را ترجیح میدهند که در آن، مفاهیم کلیدی حدیث ازجمله «سلسله» (نماد تداوم و اتصال)، «حصنی» (نماد پناه معنوی) و «شرطیت امام رضا(ع)» در توالی فضایی و از طریق تجربۀ حسی بازآفرینی شوند. از منظر زیباشناختی، تلفیق خوشنویسی کامل حدیث با مصالحی نوین مانند شیشه و نور و همچنین تعبیۀ فضاهای کاربردی عمومی برای ایجاد حس امنیت و آرامش مورد تأکید است. در حوزۀ مکانی، استقرار المان در مجاورت بناهای تاریخی شاخص و در قالب یک مسیر فرهنگی-تاریخی پیوسته پیشنهاد شده که بتواند گفتوگویی معنادار با گذشته برقرار کند. از منظر کارکردی، مهمترین نقش المان، هویتبخشی و تبدیل نیشابور به «شهر سلسله الذهب» در اذهان عمومی است. درمجموع، یافتهها الگویی مفهومی-اجرایی ارائه میدهد که در آن المان شهری از یک شیء تزئینی به فرآیندی زنده و تأثیرگذار در تقویت هویت جمعی، تلفیق میراث تاریخی با معناگرایی اسلامی ارتقا مییابد. |
| کلیدواژه ها |
| المان شهری، نیشابور، حدیث سلسله الذهب، پدیدارشناسی، دانشجویان تاریخ، هویت شهری |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |