| تحلیل تاریخی سیاسی حضور امام رضا(ع) در نیشابور و پیامدهای اجتماعی حدیث سلسلهالذهب. |
| کد مقاله : 1039-IMAN |
| نویسندگان |
|
حمیدرضا فرض اللهی *1، حسین نعمتی زرگر2 1کارشناسی ارشد تاریخ ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ، ایران 2طلبه سطح سه ، حوزه علمیه قم ، قم ، ایران. |
| چکیده مقاله |
| حضور امام رضا(ع) در خراسان و صدور حدیث سلسلهالذهب در نیشابور، از مهمترین رخدادهای تاریخ تشیع در سدههای نخستین اسلامی است که در پیوندی تنگاتنگ با بحران سیاسی خلافت عباسی و تحولات فرهنگی–اجتماعی شرق جهان اسلام شکل گرفت. این واقعه را نمیتوان صرفاً در چارچوب یک روایت حدیثی یا رویدادی زیارتی تحلیل کرد، بلکه باید آن را کنشی دینی–سیاسی دانست که در متن منازعات مشروعیت خلافت مأمون، رقابتهای درونخاندانی عباسیان و گسترش شبکههای علمی خراسان معنا یافت. نیشابور بهعنوان یکی از کانونهای برجسته حدیث و دانش دینی، بستری فراهم آورد تا پیام اعتقادی امام در قالب حدیثی کوتاه اما عمیق، بهسرعت در میان عالمان و تودههای مردم منتشر شود. این حدیث با پیوند دادن توحید و ولایت، ضمن تبیین بنیانهای الهی امامت، مرجعیت دینی را از قدرت سیاسی مستقل ساخت و در نتیجه، آثار اجتماعی، فرهنگی و هویتی گستردهای در خراسان و سپس در کل تمدن اسلامی برجای گذاشت. بازتاب آن در منابع تاریخی، کلامی و آیینی، نشان میدهد که این روایت به متنی تمدنساز تبدیل شده است. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش آن است که حدیث سلسلهالذهب چگونه در بستر بحران سیاسی عصر مأمون توانست به ابزاری برای بازتعریف مشروعیت دینی و شکلدهی به تحولات اجتماعی و فرهنگی خراسان و جهان اسلام بدل شود؟ |
| کلیدواژه ها |
| امام رضا(ع)، نیشابور، حدیث سلسلهالذهب، تاریخ سیاسی اسلام، پیامدهای اجتماعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |