تبیین نقش موزه در بازتولید حافظه فرهنگی حدیث سلسله‌الذهب
کد مقاله : 1051-IMAN
نویسندگان
علیرضا عزیزی *1، هاشم حسینی2، حسین غفاری3
1گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.
2دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، نیشابور، ایران.
3استاد گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.
چکیده مقاله
حدیث سلسله‌الذهب از مهم‌ترین روایت‌های رضوی است که افزون بر جایگاه اعتقادی، بخشی از میراث فرهنگی شیعی به شمار می‌آید. مسئله پژوهش حاضر، چگونگی نقش‌آفرینی موزه در بازتولید حافظه فرهنگی این حدیث و انتقال بین‌نسلی آن است. اهمیت موضوع از آن‌روست که استمرار روایت‌های دینی تنها به ثبت مکتوب وابسته نیست و به سازوکارهای بازنمایی، تفسیر و آموزش نیز نیاز دارد. پژوهش با رویکرد توصیفی‌ـ‌تحلیلی انجام شده و داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری و با روش تحلیل کیفی بررسی شده‌اند. پرسش اصلی آن است که موزه از طریق چه ظرفیت‌هایی می‌تواند حافظه فرهنگی حدیث سلسله‌الذهب را بازتولید کند و کدام کارکردها در انتقال بین‌نسلی آن مؤثرترند؟ یافته‌ها نشان داد که گردآوری و مستندسازی، پشتوانه علمی روایت را فراهم می‌کنند؛ اما روایت‌پردازی نمایشگاهی، زمینه‌سازی تاریخی و تنظیم متن‌های توضیحی، بیشترین اثر مستقیم را بر دریافت مخاطب دارند. همچنین، آموزش غیررسمی، مشارکت مخاطب و دسترسی دیجیتال، نقش تقویتی ایفا می‌کنند. در نتیجه، موزه با ایجاد پیوند میان سند، روایت و تجربه مخاطب، ظرفیت مؤثری برای استمرار و انتقال حافظه فرهنگی حدیث سلسله‌الذهب دارد.
کلیدواژه ها
موزه، خراسان، حافظه فرهنگی، حدیث سلسله‌الذهب،
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی