تحلیل ظرفیت‌های آموزشی و پرورشی حدیث سلسله‌الذهب در نظام آموزش‌ و پرورش ایران
کد مقاله : 1063-IMAN (R1)
نویسندگان
مهدی اکبری کلاهی طوسی *1، آتنا بهادریان2، محسن محمودیان3
1مدیر هنرستان فنی‌حرفه‌ای و کاردانش مهندس ناصر باقرزاده، ناحیه۶، آموزش و پرورش مشهد، ایران.
2مدیر دبیرستان دخترانه قویدل، ناحیه۶‌ آموزش و پرورش مشهد، خراسان رضوی، ایران
3معاون آموزشی هنرستان فنی‌و‌حرفه‌ای و کاردانش مهرعظام، ناحیه ۶ آموزش و پرورش مشهد، خراسان رضوی، ایران.
چکیده مقاله
حدیث سلسله‌الذهب از مشهورترین روایت‌های مرتبط با حضور امام رضا(ع) در نیشابور است که افزون بر جایگاه تاریخی و اعتقادی، از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای تربیت دینی دانش‌آموزان برخوردار است. با وجود این، بهره‌گیری از این حدیث در نظام آموزش‌وپرورش ایران اغلب به معرفی کوتاه واقعه یا بیان محتوای اعتقادی آن محدود شده و قابلیت‌های آموزشی و پرورشی آن کمتر به‌صورت تحلیلی بررسی شده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر، شناسایی این ظرفیت‌ها و تبیین شیوه‌های کاربست آن‌ها در برنامه درسی و فعالیت‌های پرورشی مدارس است. پرسش پژوهش آن است که حدیث سلسله‌الذهب چه قابلیت‌هایی برای تربیت دینی دانش‌آموزان دارد و چگونه می‌توان از آن‌ها در محیط مدرسه بهره گرفت؟ پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و به شیوه اسنادی انجام شده و داده‌ها از طریق بررسی منابع روایی، تاریخی، پژوهش‌های مرتبط و اسناد رسمی آموزش‌وپرورش گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که این حدیث ظرفیت آموزش مفاهیمی چون توحید آگاهانه، ولایت و هدایت دینی، پیوند باور و عمل، مسئولیت اخلاقی، ارزش دانش و هویت فرهنگی را دارد. همچنین، نقش عالمان نیشابور در ثبت و انتقال روایت، امکان پیوند میان تربیت دینی و تاریخ محلی را فراهم می‌سازد. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت‌ها نیازمند عبور از آموزش حفظ‌محور و استفاده از روایت‌گری، آموزش میان‌رشته‌ای، فعالیت‌های هنری و رسانه‌ای و پروژه‌های دانش‌آموزمحور است.
کلیدواژه ها
آموزش و پرورش، نظام درسی، حدیث سلسله‌الذهب، ظرفیت‌های آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده