| کارکردهای اجتماعی امامت در سیره امام رضا(ع) و نقش آن در انسجام جامعه اسلامی با تأکید بر حدیث سلسلة الذهب |
| کد مقاله : 1067-IMAN (R1) |
| نویسندگان |
|
مهدی مسیب زاده * دانشگاه صنعتی سهند تبریز |
| چکیده مقاله |
| امامت در اندیشه امامیه فقط جایگاه اعتقادی ندارد، بلکه نهادی اجتماعی با کارکردی ثمر بخش در هدایت جامعه، حفظ انسجام امت و مدیریت روابط اجتماعی است. دوران امامت امام رضا (ع) به سبب شرایط ویژه سیاسی و فکری عصر عباسی، بستری مناسب برای مطالعه این کارکردها به ویژه در بافت توحیدی و ولایی حدیث سلسلة الذهب فراهم ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین کارکردهای اجتماعی امامت در سیره ایشان و بررسی نقش آن در همگرایی جامعه اسلامی انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که مهمترین کارکردهای اجتماعی امامت در سیره آن حضرت کداماند و این کارکردها چگونه در سامانبخشی جامعه و تقویت همبستگی میان امت نقشآفرینی کردهاند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه تحلیل محتوای برخی منابع تاریخی و روایی مرتبط با زندگی امام به ویژه در زمان حضور در خراسان انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که کارکرد اجتماعی امامت در سیره رضوی در چهار محور اصلی قابل شناسایی است: تبیین و تثبیت مرجعیت مشروع دینی، گسترش عدالت در روابط اجتماعی، بهرهگیری از گفتوگو و استدلال در مواجهه با اختلافات فکری و توجه به مسئولیتهای اجتماعی و کرامت انسانی. این مؤلفهها در تعامل با یکدیگر زمینه تقویت اعتماد عمومی، کاهش تعارضات اجتماعی و افزایش همبستگی میان مسلمانان و حتی سایر ادیان را فراهم میسازند. نتیجه پژوهش گویای این است که سیره ایشان، الگویی از رهبری دینی را ارائه میکند که در آن هدایت فکری، عدالتمحوری، تعامل علمی و مسئولیت اجتماعی به عنوان مهمترین سازوکارهای حفظ همبستگی جامعه اسلامی ایفای نقش میکنند. |
| کلیدواژه ها |
| امام رضا(ع)، حدیث سلسلة الذهب، سیره رضوی، ولایتپذیری، امامت، نظم اجتماعی، همبستگی امت اسلام |
| وضعیت: پذیرفته شده |