| بازخوانی جامعهشناختی حدیث سلسلةالذهب، در پرتو سرمایه نمادین و بستر حدیثی نیشابور |
| کد مقاله : 1079-IMAN |
| نویسندگان |
|
مهدی برزنونی * ندارم |
| چکیده مقاله |
| واقعه ورود امام رضا (ع) به نیشابور و املای حدیث "سلسلةالذهب"، یکی از رخدادهای مهم در تاریخ فرهنگی و مذهبی سده سوم هجری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چرایی و چگونگی استقبال گسترده نخبگان و جامعه حدیثی نیشابور از این رویداد سامان یافته است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و کاربست چارچوب نظری جامعهشناسی پیر بوردیو، مبتنی بر مفاهیمی نظیر "میدان"، "سرمایه نمادین"، "سرمایه فرهنگی" و "عادتواره"، رفتار جمعی محدثان نیشابور را واکاوی میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد مواجهه جامعه حدیثی نیشابور با این رخداد، فراتر از یک تشریفات یا استقبال عمومی، کنشی کاملاً تخصصی و روشمند در چارچوب سنتهای حدیثی محسوب میشود. محدثان نیشابور به عنوان کنشگران اصلی این میدان، با درک جایگاه والای امام رضا (ع) و تأکید بر سرمایه فرهنگی ایشان (بهویژه علوّ اسناد و اتصال به وحی)، تلاش کردند تا از طریق استماع و ثبت حدیث، بر اعتبار و سرمایه نمادین میدان حدیثی شهر خود بیفزایند. این تکاپوی جمعی، با تکیه بر جایگاه ممتاز و مرجعیت روایی امام رضا (ع)، زمینه ورود گسترده و ماندگار حدیث سلسلةالذهب را به متون و میراث روایی عامه فراهم کرد. افزون بر این، شکلگیری رویکردهای تبرکجویانه در ادوار بعدی نشاندهنده تداوم اثرگذاری عمیق این سرمایه نمادین در ساختار اجتماعی و معرفتی مسلمانان است. |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: امام رضا (ع)، بوردیو، حدیث سلسلةالذهب، سرمایه نمادین، محدثان نیشابور. |
| وضعیت: پذیرفته شده |