واکاوی ظرفیت‌های رسانه‌ای مفاهیم حدیث سلسله‌الذهب در طراحی و تولید برنامه‌های تلویزیونی
کد مقاله : 1082-IMAN
نویسندگان
مصطفی لعل شاطری *
استادیار، گروه باستان‌شناسی و تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، ایران
چکیده مقاله
هدف از پژوهش حاضر، ارائه ایده‌هایی اجرایی جهت بازنمایی مفاهیم حدیث سلسله‌الذهب در قالب برنامه‌های تلویزیونی است. پرسش کانونی آن است که چگونه می‌توان حدیث را از سطح نقل مستقیم یا بیان مناسبتی فراتر برد و به مادۀ خام روایت، تصویر، گفت‌وگو، هویت‌سازی و اقناع رسانه‌ای تبدیل کرد؟ یافته‌ها مبنی بر رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که سه محور بنیادین حدیث، یعنی توحید به مثابۀ حصن الهی (لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِی)، امنیت معنوی و رهایی در پرتو ورود آگاهانه به این حصن (فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی) و شرط‌مندی ایمان از رهگذر پیوند توحید با امامت و ولایت (بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا)، می‌توانند در قالب‌های متنوع تلویزیونی به‌کار گرفته شوند، مشروط بر آنکه نسبت درونی این مفاهیم حفظ و از تقلیل آن‌ها به شعار، احساسات‌سازی یا بازگویی خطابی پرهیز شود. بر این اساس، برای قالب‌هایی چون میزگرد تحلیلی، مجلۀ تلویزیونی، مستند، مستند داستانی، نمایش تلویزیونی، تله‌فیلم، سریال مناسبتی، وله و تیزر و انیمیشن، الگوهای اجرایی مشخص پیشنهاد گردیده است. متعاقباً هر قالب باید متناسب با منطق درونی خود، وجهی خاص از حدیث را برجسته سازد: گفت‌وگو برای مسئله‌سازی معرفتی، مستند برای حافظه‌مندسازی تاریخی نیشابور، نمایش برای تجربه‌مند کردن بحران و بازگشت، قالب‌های کوتاه برای رسوب تصویری-شنیداری معنا و انیمیشن برای بیان ثمثیلی و ساده‌سازی مفاهیم عمیق.
کلیدواژه ها
حدیث سلسله‌الذهب، برنامه‌سازی تلویزیونی، حصن الهی، امنیت معنوی، امامت و ولایت
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی