تاثیر حضور علویان و امام رضا (ع) بر پوشاک مردم نیشابور
کد مقاله : 1087-IMAN
نویسندگان
اکرم بلوچ *1، حسن صادقی سمرجانی2
1دانشجو کارشناسی ارشد تاریخ تشیع دانشگاه نیشابور
2استادیار گروه تاریخ تشیع دانشگاه نیشابور
چکیده مقاله
حضور تاریخی امام رضا (ع) در ایران و استقبال بینظیر مردم نیشابور، نقطه عطفی در تحولات فرهنگی، اجتماعی و هویتی این سرزمین به شمار میرود. این پیوند عمیق، نه تنها در باورها و مناسک دینی، بلکه در لایه های ملموس تر زندگی از جمله پوشاک – به عنوان آیین های از ارزشها و گرایشهای درونی – بازتاب یافت.
پژوهش پیشرو با رویکرد میان رشته ای و روش توصیفی-تحلیلی، به مقایسه تطبیقی پوشاک مردم نیشابور در دو دوره قبل و بعد از ورود آن حضرت پرداخته است تا تغییرات ایجادشده در چهار مؤلفه ی «رنگ»، «نقش»، «سبک لباس» و «جایگاه اجتماعی» را بررسی کند. یافته ها نشان میدهد که پیش از این حضور، پوشاک اشرافی و پارچه های گرانبها، نماد جایگاه اجتماعی و تمایز طبقاتی بود. اما پس از تعامل با سیره ی حضرت رضا (ع) و تأثیرپذیری از کرامات و رفتار متواضعانه ی ایشان، گرایش به سمت پوشاک ساده، کم تزیین و یکدست تغییر یافت. این دگرگونی به ویژه در میان مقامات حکومتی و طبقات بالای جامعه مشهود بود و بیانگر همسویی میان الگوهای مذهبی و هنر پوشاک است
در واقع، این تغییرات نه یک مد یا سنت سطحی، بلکه بازتابی از یک انقلاب درونی و هویت اجتماعی بود که از آموزه های رضوی نشأت گرفت و در سبک زندگی، روابط انسانی و مناسک روزمره تبلور یافت.پژوهش حاضر، پوشاک را به مثابه یکی از مؤلفه های هویتساز معرفی میکند که تحت تأثیر حضور ولی معصوم (ع)، دچار تحولی بنیادین شده و الگویی نوین از زیست مؤمنانه را بازنمایی کرده است.
کلیدواژه ها
حضور علویان، امام رضا(ع)، پوشاک، حکومت عباسیان، مردم نیشابور
وضعیت: پذیرفته شده