جلوه های مظاهر و مضامین حدیث سلسله الذهب در فضاهای مذهبی - هنری حرم مطهر امام رضا (ع) و شهر مشهد
کد مقاله : 1089-IMAN
نویسندگان
محمد میان آبادی *1، حسن صادقی سمرجانی صادقی سمرجانی2، علی یحیائی2
1دبیر آموزش و پرورش مشهد
2استادیار گروه مطالعات تاریخ ایران دانشگاه نیشابور. ایران
چکیده مقاله
حدیث سلسله‌الذهب از جمله احادیث مشهور منسوب به امام رضا (ع) است که در هنگام ورود ایشان به نیشابور و در حضور جمعی از علما و محدثان همچون اسحاق بن راهویه و محمد بن رافع و احمدبن حرب نقل شده است. این حدیث به دلیل حضور گسترده اهل علم در نیشابور، به سرعت منتشر و وارد منابع حدیثی و تاریخی شیعه و اهل سنّت گردید. به نقل از ابوالقاسم قشیری آمده است، این حدیث در دوره سامانی نیز مورد توجه قرار گرفت و به دستور برخی حاکمان با طلا نگاشته شد.(عطاردی،۸۸:۱۳۶۸). پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مستندسازی برخی از مظاهر و مضامین حدیث سلسله‌الذهب در اشکال هنری و معماری حرم مطهر رضوی و شهر مشهد و نیز تابلوهای موجود در موزه ها و فضاهای این شهر است. روش تحقیق در این مطالعه، ترکیبی از مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهده میدانی است. نتایج نشان می‌دهد که مضامین عین سیاق حدیث به طور کامل یا قسمت اول آن در دوره‌های مختلف تاریخی به‌ویژه از اواخر دوره قاجار در تزئینات، کتیبه‌نگاری و آثار هنری حرم رضوی جایگاه برجسته‌ای داشته و به‌عنوان یکی از عناصر مهم هویت بصری و معنوی آستان قدس رضوی و برخی ساختمانهای دولتی و خصوصی شهر مشهد و وسایل نقلیه و نیز در نقاشی ها بازتاب یافته است.
کلیدواژه ها
مظاهر و مضامین هنری، سلسله الذهب، تزیینات حرم رضوD
وضعیت: پذیرفته شده