تحول در گفتمان گزارش تاریخی ورود امام رضا(ع) به نیشابور@@@
کد مقاله : 1094-IMAN
نویسندگان
علی یحیائی *1، کیانا فرجی فرجی2، حسن صادقی سمرجانی3
1گروه مطالعات تاریخ دانشگاه نیشابور
2دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ اسلام، دانشگاه الزهراء تهران. ایران
3استادیار گروه مطالعات تاریخ دانشگاه نیشابور. ایران
چکیده مقاله
احضار امام رضا(ع) برای ولایتعهدی و شهادت ، ایشان واقعه ای مهم در تاریخ اسلام و تشیّع است. از آنجا که امام در ایران مدفون شدند، به-ویژه در دوره پس از انقلاب اسلامی ، این واقعه بیشتر مورد توجه بوده است. مسیرهای مهاجرت، قدمگاه ها، و تاریخ ورود به نیشابور و حدیث حصن به عنوان سلسله الذهب و راه های نقل، و یا تعبیر« بشرطها و أنا من شروطها»، از موضوعات پژوهش‌ها بوده است؛ اما، موضعِ نسخة موجود و باقیمانده از کتاب تاریخ نیشابور حاکم نیشابوری از منابع خاصّ نیشابور چندان مورد دقت نبوده است. در این گزیده با اینکه به زمینه حدیث حصن اشاره شده، اما اصل آن نیامده یا در گزیده نویسی حذف و التعظیم لإمرالله و الشفقه علی خلق الله با همان زمینه آمده است. تا جایی که نگارندگان جستند، در مورد بسترفقدان احتمالی حدیث حصن و نقل حدیث دوم پژوهشی نشده است. هدف مقاله پاسخ به چرایی احتمالی انتخاب حدیث دوم از منظر نویسنده اصلی یا مترجمان و گزینه نویسان بعدی و زمینه و بستر درج دومی درکتاب است. سوال اصلی آنست که روایت ورود امام رضا(ع) به نیشابور در نسخه فعلی تا چه اندازه تاریخی است و چه بستری درج دومی را در این کتاب مناسب تر ساخته است؟ فرض آنست که روایت ورود و اقامت امام رضا به نیشابور در نسخه موجودِ کتاب به جای گزارشی تاریخی روایتی عاطفی و عرفانی است و فضای ترسیم شده در آن مطابق خواسته مخاطبان سده های بعد و فضای عرفانی و صوفیانه نیشابور است.
کلیدواژه ها
تاریخ نیشابور، حاکم نیشابوری، تاریخ محلی، مهربانی با مردم، تصوف، گفتمان گزارش
وضعیت: پذیرفته شده